پايه گذارى شد ، و بر همين اساس نصوص صريحه از آيات قرآن ، و كلام رسول الله به تدريج نيز راجع به ولايت اضافه شد ، همچنانكه نصوص صريحه از آيات قرآن و كلام آن حضرت نيز به تدريج راجع به توحيد و نبوّت اضافه شد . اميرالمؤمنين عليه السّلام در تمام مراحل رسالت يار و مددكار پيامبر اكرم بود . و علاوه از اين حديث استفاده مىشود كه أميرالمؤمنين عليه السّلام در اصل تحمّل مشاقّ نبّوت و برداشتن وظيفه خطير تبليغ و رسانيدن احكام و جهاد و بالأخره در ايصال مردم جهان را به سر منزل مقصود كه وظيفه رسالت است شريك و سهيم بوده‌اند ، چون مضمون روايت اين نيست كه هر كس ايمان بياورد وصىّ و خليفهء من خواهد بود ، بلكه مضمون اين است كه هر كس مرا در اين كار معاونت و معاضدت نمايد ، و قوّت بازوى من گردد ، و يار و معين من باشد ، او خليفه من است . زيرا كه جملاتى كه از آن حضرت روايت شده اين است : ايّكُمْ يُوازِرنى عَلى هَذا اْلَامر ؟ كدام يك از شما مرا يارى مىكنيد در اين امر وَ ايُّكُمْ يُبايِعَنى عَلى انْ يَكونَ اخى وَ صاحِبى وَ وارِثى ؟ كدام يك از شما بيعت مىكند ، يعنى سر مىسپارد ، و خود را مىفروشد ، كه اختيارات خود را كنار گذارده ، و در تمام مراحل نبوّت و تحمّل مشاقّ و وظيفه خطير ارسال و مواجهه با هزاران مشكلات ، برادر من و ملازم و مصاحب با من و وارث من باشد ، بطورىكه بعد از من نيز اين مسؤوليّت تنها بر دوش او سوار شود ، و يك تنه در مقابل دنياى كفر رسالت مرا ابلاغ و از عهده آن برآيد . وَ ايُّكُمْ يُؤآخينى وَ يُوازِرُنى وَ يَكونُ ولييّى وَ وَصييّى بَعْدى وَ خَليفَتى فى اهْلى يَقْضى دَيْنى ؟ كدام يك از شما با من در اين امر ، برادرى و كمك مىكنيد كه بوده باشد صاحب اختيار و سرپرست و وصىّ بعد از من ، و جانشين من در اهل من كه دين مرا ادا كند . وَ ايُّكُمْ يَنْتَدِبُ انْ يَكونَ اخى وَ وَزيرى وَ وَصييّى وَ خَليفَتى فى امُّتى وَ وَلُّى كُلِّ مُؤمِنٍ بَعْدى ؟ و كدام يك از شما قبول مىكنيد برادر من ، و وزير من ، و وصىّ من ، و خليفه من در امّت من ، و صاحب اختيار هر مؤمنى بعد از من بوده باشد . از تمام اين جملات استفاده مىشود كه حضرت رسول الله در برداشتن اين بار عظيم دنبال مُعْين و يار مىگشتند ، و براى خود قوّت بازو و ناصر مىطلبيدند . اين جملات صراحت دارد كه كيست از شما در چنين وضعيت و حالتى كه